Wat is artrose?

Artrose is een ander woordt voor gewrichtsslijtage. Een gewricht bestaat uit twee botten die ten opzichte van elkaar kunnen bewegen. De botuiteinden zijn bekleed met kraakbeen en worden omgeven door een kapsel dat gewrichtsvloeistof produceert. Hierdoor kunnen botdelen normaal gesproken soepel over elkaar glijden.

Arthritis

Bij slijtage ontstaat er irritatie en door een overgevoeligheidsreactie van het eigen lichaam zal het gewricht bovendien gaan ontsteken. Dit heet arthritis. Hierbij verdikt het gewrichtskapsel en wordt er meer vloeistof geproduceerd, waardoor het gewricht overvuld raakt. De ontstekingsreactie zorgt ook voor pijn. Tenslotte zal er na arthritis vaak extra botvorming optreden, vooral op plaatsen waar het gewrichtskapsel op het bot aanhecht. Dat noemen we arthrose. Hierdoor raakt het gewricht verbreed en wordt het steeds meer in zijn bewegingsvrijheid beperkt. Artrose kan voorkomen in alle gewrichten, maar wordt bij honden en katten het vaakst gezien in de ellebogen, heupen en knieën. Arthrose is niet leeftijdsgebonden en kan ook voorkomen bij jonge dieren.

Primaire of secundaire artrose 

Er wordt onderscheid gemaakt tussen primaire en secundaire arthrose. Primaire arthrose is een zuivere slijtage.  Slijtage ontstaat door beschadiging, ontsteking en/of overbelasting van gewrichten. Hieronder staan de belangrijkste oorzaken hiervan op een rijtje.

• Overbelasting kan bij oudere dieren het gevolg zijn van jarenlange normale beweging. Van katten is bekend dat boven de leeftijd van 12 jaar bijna 100% van de dieren een bepaalde mate van artrose heeft.
• Overbelasting kan al op jonge leeftijd ontstaan als sprake is van overgewicht of overmatige activiteit (bijv. veel springen, traplopen, hard stoppen of kort draaien). 
• Aangeboren afwijkingen of ontwikkelingsstoornissen kunnen leiden tot beschadiging, instabiliteit of een verkeerde belasting van de gewrichten:
  • Heupdysplasie: slechte aansluiting van de heupkop en -kom
  • Elleboogdysplasie: los stukje bot of kraakbeen in de elleboog (LPA, LPC of OCD) of ongelijke groei van de botten waardoor deze niet goed op elkaar passen
  • Osteochondrose: afwijkende kraakbeenontwikkeling waardoor een stukje in het schouder- of ellebooggewricht kan afbreken
  • Patellaluxatie: te losse knieschijf
  • Voorste kruisband laesie: afscheuren van vezeltjes van de kruisband in de knie
  • Gewrichtsbeschadiging kan ontstaan door trauma, zoals een val of een aanrijding.
  • Gewrichtsontsteking kan worden veroorzaakt door een infectie (bijv. Leishmania) of een auto-immuunziekte (zoals reuma of systemische lupus erythematosus).

Vicieuze cirkel 

Artrose wordt dus door een bepaalde oorzaak in het gewricht op gang gebracht. Zodra de slijtage eenmaal gaande is, houdt dit proces zichzelf helaas in stand. Het dier komt dan in een vicieuze cirkel terecht waarbij de schade en ontsteking in de gewrichten steeds erger worden en het dier met de tijd hier meer pijn aan gaat hebben.