Oorzaken, gradaties, diagnose en preventie van patella luxatie

De oorzaken van patella luxatie zijn:

• Aangeboren: Dit is meestal het geval en wordt vaak in het eerste levensjaar al ontdekt vanaf een leeftijd van 3 maanden. Vaak is de gleuf in het dijbeen niet voldoende diep aangelegd en/of is de aanhechting op het scheenbeen niet in het midden waardoor de knieschijf scheef uit de gleuf wordt getrokken.
• Trauma: Door verrekking/verdraaiing van de knie kan de kniepees door geweld uit de gleuf raken. Door beschadiging van het kapsel en ligamenten herstelt het vaak niet meer zonder een operatieve ingreep.
• Andere lichamelijke afwijkingen zoals bv. heupdysplasie of spierafwijkingen in het bovenbeen, waardoor de spanning op de knieschijf te slap is.

Gradaties van patella luxatie

Met betrekking tot ernst en vorm van de afwijking onderscheiden we vier klassen, hoe hoger de graad hoe ernstiger het is.

• Graad 1: De knieschijf ligt wel op zijn plek, maar kan met lichte druk naast de gleuf gedrukt worden, schiet wel vanzelf terug.
• Graad 2: De knieschijf schiet soms spontaan uit de gleuf, maar ook vanzelf weer terug.
• Graad 3: De knieschijf schiet uit de gleuf en blijft ook naast de gleuf liggen. Is met druk wel terug te plaatsen maar schiet er vervolgens weer uit.
• Graad 4: De knieschijf ligt permanent naast de gleuf en is ook niet meer in de gleuf terug te plaatsen.

Diagnose

Aan de hand van klinische symptomen, zoals het optrekken van de achterpoot, er doorheen zakken of afwijkende stand kan na een klinisch manueel onderzoek de diagnose worden gesteld. Door op de knieschijf te drukken en de knie te bewegen kan een luxatie goed vastgesteld worden.
Soms worden röntgenfoto's gemaakt om de diagnose te bevestigen en te zien of er meer afwijkingen aanwezig zijn (heupen, kruisband, krommingen in het bot).

Preventie

Patella luxatie is moeilijk te voorkomen. Door in fokprogramma’s deze aandoening uit te sluiten voor fokdieren kunnen wel veel nakomelingen behoed worden voor dit probleem, hetgeen momenteel ook gebeurt.